शिवनेरी किल्ला | Shivneri Fort Trek, History & Travel Guide
Open in PlaceTube Watch on YouTube
Places in this video
- शिवनेरी किल्ला ▶ 0:34
जुन्नरच्या सह्याद्रीतील हा किल्ला शिवाजी महाराजांचे जन्मस्थान आहे. व्हिडिओत किल्ल्याचा इतिहास, चढाई आणि परिसर दाखवला जातो.
- शिवाजी महाराजांचा पुतळा चौक ▶ 1:23
जुन्नरमध्ये शिवाजी महाराजांचा पुतळा दिसला की आपण जुन्नरमध्ये आलोत असे समजायचे; या चौकातून डावीकडे वळावे लागते.
- महादरवाजा ▶ 3:18
गडाचा पहिला दरवाजा महादरवाजा भव्य आहे, आत मोठ्या देवड्या आणि वर जायला पायऱ्या आहेत; बुरुजावरून परिसरावर लक्ष ठेवले जाई.
- गणेश दरवाजा ▶ 4:14
गडाचा दुसरा दरवाजा गणेश दरवाजा; यावर कुरीव काम केलेले दिसते, प्रस्तुतकर्त्याला ते सिंह वाटते.
- पिराचा दरवाजा ▶ 4:47
पुढे भला मोठा पिराचा दरवाजा दिसतो, आत देवड्या आहेत; हे दरवाजे शत्रूला थांबवण्यासाठी होते.
- हत्ती दरवाजा ▶ 6:11
नावाप्रमाणेच बलदंड, भव्य आणि मोठा हत्ती दरवाजा; देवड्या उंच असल्याने बाहेरून तोफांचा मारा होऊ शकत नाही.
- शिवाई देवी मंदिर ▶ 6:40
शिवनेरीच्या नावामागे शिवाई देवीची परंपरा जोडली जाते; राजमाता जिजाऊ या देवीची उपासना करत असत आणि याच देवीच्या नावावरून शिवाजी महाराजांचे नाव आहे.
- मेणा दरवाजा ▶ 8:10
शिवजन्मभूमीकडे जाताना समोर मेणा दरवाजा दिसतो; दोन भिंती समोरासमोर उभ्या केल्यासारख्या वाटतात आणि वर बुरूज आहे.
- कुलूप दरवाजा ▶ 8:40
थोडे पुढे गेल्यावर मोठा कुलूप दरवाजा दिसतो; यातून आत गेल्यावर जवळपास वर पोहोचल्यासारखे होते.
- अंबरखाना ▶ 8:52
आज भग्न अवशेष दिसतात, पण कधीकाळी ही जागा धान्य साठवण्यासाठी गडाच्या जीवनाचा महत्त्वाचा भाग होती.
- गंगा जमुना टाक ▶ 9:55
वाटेत गंगा जमुना टाक दिसतो; समोरून एकच टाक दिसतो पण आत दोन टाके आहेत, एकात प्यायचे पाणी तर दुसऱ्यात साठवणीचे पाणी.
- राजमाता जिजाऊ आणि बाल शिवाजी महाराजांचा पुतळा ▶ 10:10
इथेच राजमाता जिजाऊ आणि बाल शिवाजी महाराज दिसतात; जिजाऊंच्या संस्कारांनी शिवाजी महाराजांच्या व्यक्तिमत्त्वाच्या घडणीत महत्त्वाची भूमिका बजावली.
- साखळीची वाट ▶ 11:04
शिवनेरीवर जायला साखळीची वाट हा दुसरा मार्ग आहे; चढायला कठीण पण ऍडव्हेंचरचा आहे, पावसाळ्यात प्रस्तुतकर्ता शिफारस करत नाही.
- कमानी मस्जिद ▶ 11:17
समोर कमानी मस्जिद दिसते; गडाच्या दगडांमध्ये वेगवेगळ्या राजवटींच्या आणि अनेक शतकांच्या पाऊलखुणा आहेत याची ही साक्ष आहे.
- हमामखाना ▶ 11:46
इथे शिवाजी महाराज स्नान करायचे; खड्ड्यात पाणी गरम करून खालून आत सोडले जायचे आणि वरच्या गोल छिद्रांतून उजेड यायचा.
- बदामी टाक ▶ 12:17
शिवनेरीच्या मध्यभागी असलेले बदामी टाक हे बदामाच्या आकाराचा मोठा जलसाठा किल्ल्याच्या पाणी व्यवस्थेतील महत्त्वाचा भाग होता.
- कडेलोट कडा ▶ 12:33
इतिहासात या कड्याचा उपयोग कैद्यांना मृत्युदंड देण्यासाठी केला जात असल्याची नोंद आहे; आज येथून सह्याद्रीचे विस्तीर्ण नजारे दिसतात.
- शिवाजी महाराज जन्मस्थान ▶ 13:46
19 फेब्रुवारी 1630 रोजी याच शिवनेरी किल्ल्यावर शिवाजी महाराजांचा जन्म झाला; इथे वर जायला थोड्या पायऱ्या आहेत आणि गर्दी असते.
- इदगा ▶ 14:56
इदगा ही मुस्लिम लोकांची प्रार्थनेची जागा आहे; हा रस्ता थोडा खडा आहे आणि हे ठिकाण बाकी ठिकाणांपेक्षा वेगळ्या बाजूला आहे.
- कोळी चौथारा ▶ 15:11
इदगाच्या शेजारी कोळी चौथारा; मुगलांनी किल्ला ताब्यात घेतल्यावर कोळी समाजाच्या काही लोकांनी तो परत जिंकण्याचा प्रयत्न केला, अपयशी ठरल्यावर त्यांना इथेच मारण्यात आले.