Dlaczego Polacy o tym nie wiedzą? Polska historia w Naddniestrzu!
Otwórz w PlaceTube Obejrzyj na YouTube
Miejsca w tym filmie
- Rybnica ▶ 3:26
Przez most na Dniestrze w Rybnicy przekraczają granicę z Mołdawii do Naddniestrza; wspominają, że miasto było kiedyś polskie do drugiego rozbioru i tuż za mostem można wymienić złotówki w kantorach.
- Swoboda Raszkowska ▶ 11:09
Dojeżdżają ciężką, gruntową drogą do historycznej polskiej wsi założonej przez księdza uciekiniera; opowiadają o jej polskich korzeniach, dzisiejszym życiu mieszkańców i pustostanach.
- Dom Polski w Swobodzie Raszkowskiej ▶ 14:57
We wsi znajduje się Dom Polski z polską flagą, pełniący rolę domu kultury i pamięci pierwszego kościoła zburzonego przez Sowietów w 1977 roku; był zamknięty.
- Pomnik założyciela wsi ▶ 18:35
Na małym deptaku stoi pomnik z tablicą poświęconą założycielowi miejscowości, Antoniemu Warderesowiczowi, proboszczowi kościoła w Raszkowie.
- Szkoła w Swobodzie Raszkowskiej ▶ 22:56
Zaglądają do działającej szkoły, gdzie lekcje prowadzone są po rosyjsku i mołdawsku, a na gazetkach z absolwentami wciąż widnieje Lenin.
- Cmentarz w Swobodzie Raszkowskiej ▶ 24:55
Szukają polskich grobów wśród pomieszanych nagrobków; znajdują świeże pochówki, stare krzyże z 1922 roku, mogiłę żołnierzy Armii Czerwonej i grób księdza Henryka Saroka.
- Raszków ▶ 30:32
Opowiadają o Raszkowie z trylogii Sienkiewicza, XV-wiecznej twierdzy broniącej rubieży przed Turkami i polskich rodach, które sprowadzały tu osadników.
- Ruiny cerkwi nad Dniestrem ▶ 31:27
Nad brzegiem Dniestru zachowały się ruiny dawnej cerkwi unickiej, później prawosławnej, zlikwidowanej przez Sowietów; z tego miejsca roztacza się piękny widok na rzekę i mołdawskie kopuły.
- Dom Polski „Wołodyjowski” ▶ 32:32
Odremontowany Dom Polski imienia Wołodyjowskiego kultywuje polskie tradycje, ale tego dnia był zamknięty i sąsiedzi mówią, że na co dzień stoi pusty.
- Ruiny synagogi w Raszkowie ▶ 33:26
W centrum miasteczka straszą ruiny potężnej synagogi z XVIII wieku, uznawanej niegdyś za najpiękniejszą na wschodnich rubieżach Polski; mury zabezpieczono dzięki środkom unijnym.
- Źródełko imienia żony syna Bohdana Chmielnickiego ▶ 34:50
Za synagogą bije zadbane źródełko nazwane imieniem żony syna Bohdana Chmielnickiego, odbudowane ze środków polskiego MSZ; uzupełniają tu zapasy wody.
- Rynek w Raszkowie ▶ 36:01
Oglądają zrewitalizowany rynek z nowym murkiem i zielenią, tablicą z Orłem Polskim oraz pomnikiem Lenina po drugiej stronie drogi.
- Kościół świętego Kajetana ▶ 36:51
Nad miastem góruje kościół świętego Kajetana z 1786 roku, fundacji Lubomirskich, najstarszy działający kościół w Mołdawii i Naddniestrzu; w ZSRR był magazynem, a po rozpadzie odzyskany przez parafię.
- Cmentarz żydowski w Raszkowie ▶ 39:15
Trafiają na cmentarz żydowski z licznymi macewami, gdzie znajduje się grób rabina Szabatiego z Raszkowa, założyciela miejscowej dynastii chasydzkiej.
- Park miejski w Raszkowie ▶ 40:04
W zadbanym parku miejskim znajduje się memoriał poświęcony Żydom; w tym miejscu było getto, a jego mieszkańców rozstrzelano nad brzegiem Dniestru.
- Cmentarz w Raszkowie ▶ 40:36
Odwiedzają cmentarz odnowiony ze środków Senatu RP, z XIX-wiecznymi marmurowymi nagrobkami szlachty i masowym grobem ofiar rozstrzelanych przez sowiecki reżim w 1938 roku.